Voetbal is de populairste sport ter wereld, met meer dan vier miljard fans verspreid over alle continenten. Geen andere sport trekt zoveel mensen naar het stadion, voor de televisie of naar het veld in de buurt. Van een grasveld in een klein dorp tot een WK-finale voor honderdduizend toeschouwers: de bal rolt overal. Wat maakt dit spel zo bijzonder? En hoe is het zo groot geworden?
Van Engeland naar de rest van de wereld
De moderne versie van het spel ontstond in Engeland rond het midden van de negentiende eeuw. In 1863 werden de eerste officiële regels opgesteld door de Football Association. Daarvoor bestonden er allerlei lokale varianten, maar geen vaste afspraken. Met de nieuwe regels werd het spel speelbaar voor iedereen op dezelfde manier. Vanuit Engeland verspreidde het spel zich snel naar andere landen, eerst via handelaren en zeelieden die de bal mee namen op hun reizen. In 1904 richtten enkele Europese landen de FIFA op, de internationale voetbalbond die het spel tot op de dag van vandaag bestiert. Inmiddels zijn meer dan 200 landen bij de FIFA aangesloten, meer dan bij de Verenigde Naties.
Het WK voetbal: het grootste sportevenement ter wereld
Elke vier jaar staat de wereld stil voor het wereldkampioenschap. Het eerste WK werd in 1930 gehouden in Uruguay, dat ook meteen de eerste wereldkampioen werd. Sindsdien groeide het toernooi uit tot het grootste sportevenement op aarde. De finale van het WK trekt miljarden kijkers wereldwijd. Brazilië is het meest succesvolle land met vijf wereldtitels, gevolgd door Duitsland en Italië met elk vier. Frankrijk, Argentinië, Uruguay, Engeland en Spanje wonnen het toernooi elk één of twee keer. Het WK van 2022 in Qatar stond in het teken van Argentinië, dat voor de derde keer wereldkampioen werd na een memorabele finale tegen Frankrijk. Lionel Messi, lang gezien als de beste speler van zijn generatie, pakte eindelijk de titel die nog in zijn carrière ontbrak.
Hoe een wedstrijd in elkaar zit
Een wedstrijd duurt negentig minuten, verdeeld in twee helften van 45 minuten. Twee teams van elk elf spelers proberen de bal in het doel van de tegenstander te schieten. De keeper is de enige speler die de bal met zijn handen mag aanraken, maar alleen binnen zijn eigen strafschopgebied. Als de stand na negentig minuten gelijk is in een knock-outwedstrijd, volgt er verlenging van tweemaal vijftien minuten. Levert dat ook geen winnaar op, dan beslist een penaltyserie. Een scheidsrechter leidt de wedstrijd en wordt bijgestaan door twee grensrechters. Bij grote toernooien helpt de videoscheidsrechter, ook wel VAR genoemd, bij twijfelgevallen. Die technologie zorgt regelmatig voor discussie, maar vermindert wel het aantal grove fouten in beslissingen.
Voetbal als meer dan een sport
De populariteit van het spelletje gaat verder dan winnen of verliezen. Clubs als Ajax, FC Barcelona en Manchester United zijn wereldmerken met miljoenen supporters buiten hun eigen land. Spelers als Pelé, Johan Cruijff en Ronaldo groeiden uit tot culturele iconen die de grenzen van de sport ver overstegen. Het spel brengt mensen samen over taal, cultuur en landsgrenzen heen. Tegelijk heeft de sport ook een schaduwkant: corruptie binnen de FIFA, dure transfersommen die kleine clubs moeilijk kunnen bijhouden, en discussies over arbeidsomstandigheden bij de bouw van WK-stadions. Die vraagstukken horen net zo goed bij het gesprek over de sport. Wat de toekomst ook brengt, de passie voor het spel zelf blijft onveranderd. Voor veel mensen is een wedstrijd meer dan twee teams en een bal: het is een moment van gemeenschap en verbinding.
Veelgestelde vragen over voetbal
Hoeveel spelers staan er in een voetbalteam?
Een voetbalteam bestaat uit elf spelers op het veld. Daarnaast mag een team ook wissels inzetten. Bij de meeste professionele wedstrijden mogen maximaal vijf wisselspelers invallen.
Welk land heeft het WK voetbal het vaakst gewonnen?
Brazilië heeft het WK het vaakst gewonnen: vijf keer in totaal. De Braziliaanse titels kwamen in 1958, 1962, 1970, 1994 en 2002.
Wanneer werd FIFA opgericht?
De FIFA, de internationale voetbalbond, werd opgericht op 21 mei 1904 in Parijs. De oprichters waren vertegenwoordigers uit zeven Europese landen.
Wat is de VAR en waarvoor wordt die gebruikt?
De VAR staat voor Video Assistant Referee, oftewel de videoscheidsrechter. Die bekijkt beelden terug om de scheidsrechter te helpen bij twijfelgevallen, zoals mogelijke doelpunten, strafschoppen of rode kaarten. De VAR wordt ingezet om duidelijke fouten in belangrijke beslissingen te voorkomen.